(Arthropoda; tk. chân khớp, tiết túc), ngành động vật không xương sống lớn nhất trong giới động vật, gồm hơn 1,5 triệu loài với hình thái rất đa dạng, trong số đó có lớp Côn trùng (Insecta) đã đạt tới mức cấu tạo cơ thể cũng như tập tính rất cao. Cơ thể CĐ có đối xứng hai bên, phân đốt dị hình, các đốt cấu tạo không đồng nhất về hình thái, chức năng. Từng nhóm đốt có xu hướng liền với nhau tạo thành đầu, ngực, bụng. Toàn bộ cơ thể được bọc trong lớp cuticun do biểu mô tiết ra. Phần phụ cấu tạo phân đốt, phân hoá đa dạng tuỳ theo chức năng. Nhờ phát triển của hệ cơ làm cho mọi hoạt động của CĐ phức tạp. Ngoài những đổi mới kể trên, ngành CĐ còn có những đặc điểm mới khác: có xoang cơ thể, hệ tiêu hoá, tuần hoàn, hô hấp, bài tiết, thần kinh, sinh dục... tạo điều kiện cho CĐ có khả năng thích ứng cao với nhiều môi trường sống (trên không, dưới nước, trong hang động, dưới đất, vv.), thuận lợi trong phát tán, sinh sản nhiều, số lượng và số loài lớn. Ngành CĐ được chia thành bốn phân ngành: Bọ ba thuỳ (Trilobitomorpha, Tam điệp trùng); Có kìm (Chelicerata); Có mang (Branchiata); Có khí quản (Tracheata). Các động vật ngành CĐ có vai trò rất quan trọng trong đời sống con người: làm nguồn thức ăn (tôm, cua), nguồn phân bón (sam, giáp xác nhỏ, vv.), giúp cho quá trình thụ phấn của cây trồng (bướm, ong), làm dược liệu quý (sản phẩm của ong), nguyên liệu cho công nghiệp (tằm dâu, cánh kiến), vv. Nhiều đại diện của CĐ là vật môi giới truyền nhiều loại bệnh nguy hiểm cho người và gia súc, cây trồng (ruồi, muỗi, vv.), gây tác hại trực tiếp cho cây trồng, vật nuôi (mòng, bọ xít, rầy). Xt. Hai cánh; Cánh màng; Cánh cứng.
